Dzieciństwo to nie tylko beztroska zabawa. Dziecko, które od najmłodszych lat nie jest uczone wypełniania przypisanych mu obowiązków wraz z wiekiem staje się niezdyscyplinowanym młodym  człowiekiem, co negatywnie przekłada się na wiele dziedzin jego życia i samą przyszłość. Jako kochająca mama powinnaś zatroszczyć się o to, żeby maluch miał swoje domowe obowiązki. Warto dopasować je odpowiednio do wieku i konsekwentnie wdrażać. Poczucie obowiązku jest ważniejsze niż możesz sądzić. Poza tym maluch nie może spędzać całych dni w totalnej beztrosce. Jak dopasować obowiązki dla dziecka? Jak ich konsekwentnie przestrzegać i wymagać? Praktyczne porady znajdziesz w artykule poniżej.

Dlaczego obowiązki są ważne?

Dziecko, które nie ma żadnych obowiązków może wyrosnąć na małego leniuszka. W dorosłym życiu może być mu przez to bardzo ciężko. Dlatego rodzice od najmłodszych lat powinni dbać o wypracowanie w maluchu nawyku i poczucia obowiązkowości. Brak tego rodzaju działań spisuje dziecko na straty. Oczywiście obowiązki dla pociechy powinny być dopasowane do jego możliwości, umiejętności i wieku. Ciężko kazać dwulatkowi wynosić śmieci czy wyprowadzać psa. Dlatego ustal obowiązek, który będzie możliwy do wykonania.

Jak ustalić obowiązki dla malucha?

Kiedy Twoje dziecko zacznie chodzić, siadać i mówić obserwuj jak dalej się rozwija. Przeważnie pierwsze malutkie obowiązki można wprowadzać już u dwu i trzylatków. Na początek może to być zwyczajne podawanie mamie misiów i kredek, które trzeba schować po zabawie. Warto też nauczyć dziecko, że kiedy wstajemy z łóżeczka zakrywamy je kołderką. To bardzo dobry krok w stronę obowiązku ścielenia łóżka, który ze spokojem może wykonać już pięciolatek. Pozwalaj dziecku na różne czynności i obserwuj jak je wykonuje. Najgorsze co możesz zrobić to wyręczać malucha w podejmowanych działaniach. Pamiętaj, że samodzielność Twojej pociechy jest ważna już od pierwszych lat jej życia.

Kiedy Twoja córka lub syn będą w wieku przedszkolnym lista obowiązkowych czynności powinna konsekwentnie się poszerzać. Czterolatki i sześciolatki mogą pomagać w przygotowaniu stołu do posiłków, a także starannie wycierać umyte naczynia. To wcale nie przekracza ich możliwości.

Bardzo istotne w przypadku dzieci chodzących do zerówek i pierwszych klas szkoły podstawowej jest wykształcenie w nich nawyku odrabiania lekcji zaraz po zjedzeniu obiadu. Najgorsze na co można pozwolić to wyręczanie dziecka lub zgadzanie się na odkładanie przez małego ucznia szkolnych obowiązków aż do wieczora. W ten sposób tylko psujesz dziecko i negatywnie wpływasz na jego postępy w edukacji! Lepiej, aby maluch odrabiał swoje zadania domowe za dnia. Tego typu nawyk i poczucie obowiązku pomoże mu w sprawnej i uporządkowanej nauce na dalszych szczeblach edukacji.

Zupełnie inaczej wygląda kwestia ustalania obowiązków dla nastolatków. Dorastające dzieci mogą znacznie więcej niż ich młodsze rodzeństwo. Dlatego tutaj niezbędne jest wymaganie pomocy w domu, która znacznie odciąży rodziców. Wspólne sprzątanie mieszkania, przygotowywanie posiłków dla rodziny czy koszenie trawy przed domem lub robienie zakupów spożywczych to niewygórowane obowiązki, które jest w stanie wykonać każdy nastolatek. Poczucie obowiązku wykształci również czas, w jakim dorastający człowiek będzie opiekował się swoim młodszym rodzeństwem dbając o jego bezpieczeństwo. Rodzice nie powinni traktować nastolatków jak maluchy, które dopiero uczą się chodzić i mówić. Wymagania wobec nastoletnich pociech to konieczność, której nie powinno się zaniechać. Nastolatek wychowywany bez jakichkolwiek zobowiązań i reguł może wyrosnąć na niepoważną, dorosłą osobę.

Dlaczego ważna jest wspólna konsekwencja rodziców?

W ustalaniu i przestrzeganiu obowiązków niezwykle istotna jest zgodna postawa rodziców. Jeżeli mama będzie wymagała, a tata będzie odpuszczał to dziecko nie będzie wiedziało kogo właściwie powinno słuchać. Co więcej, w ten sposób dojdzie do sytuacji, w której mama i tata zaczną odgrywać rolę dobrego i złego rodzica. Jest to bardzo niedobre dla rodzinnych relacji! Dlatego obowiązki dla dziecka w pierwszej kolejności powinny być ustalane przez dwoje rodziców, a dopiero po wspólnej konsultacji wcielane w życie. Dobrze o ich istnieniu i konieczności przestrzegania poinformować dziadków oraz ewentualną opiekunkę, którzy również powinni wymagać od malucha ich bezwzględnej realizacji.

Jak mądrze karać za niewykonywanie obowiązków?

Nierzadko zdarza się, że dzieci nie chcą i nie zamierzają wykonywać swoich obowiązków. Buntują się przeciwko rozkładaniu talerzy, wynoszeniu śmieci czy wyprowadzaniu czworonożnego pupila. Wtedy należy wyciągnąć konsekwencje wynikające z niepożądanego zachowania. Przede wszystkim w pierwszej kolejności trzeba upomnieć dziecko, że zapomniało wywiązać się z swojego obowiązku. Dopiero po kilku takich uwagach można przejść do działania pytając się, dlaczego np. nie zaścieliło łóżka.

Konsekwentni rodzice powinni wymyślać mądre kary. Pamiętaj, że krzyki, a tym bardziej kategorycznie zakazane bicie nie powinny mieć miejsca. Mądra kara polega na odebraniu dziecku czegoś co lubi np. zakaz oglądania bajki na dobranoc czy szlaban na weekendowe słodycze. Tylko wtedy kara będzie działała. Warto również podkreślać, dlaczego dziecko spotkał szlaban. Inaczej nie zrozumie, czego dokładnie nie powinno robić.

Reguła mądrego karania podobnie działa w przypadku starszych dzieci. Za nie wykonywanie domowych obowiązków z spokojnym sumieniem możesz odciąć nastolatka od Internetu czy zakazać mu spotkań z przyjaciółmi lub zamrozić kieszonkowe do czasu poprawy jego zachowania.